Podział majątku po rozwodzie jest ostatnim etapem, przez jaki musisz przejść, aby zamknąć sprawy związane z małżeństwem. Poniższy post dostarczy podstawowych informacji dotyczących tej procedury.

Majątek wspólny, a majątek osobisty.

Zgodnie z definicją kodeksową, majątek wspólny powstaje po zawarciu małżeństwa, zaś w jego skład wchodzą przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Majątek wspólny tworzony jest głównie z:
– wynagrodzenia małżonków za pracę oraz dochodów z innej działalności zarobkowej (np. działalność gospodarcza);
– dochody z majątku wspólnego oraz osobistego każdego z małżonków (np. wynajem wspólnego mieszkania lub mieszkania należącego tylko do jednego z małżonków);
– środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
– środki zgromadzone na tzw. OFE.

Do majątku osobistego zaliczamy przede wszystkim:
– przedmioty, które zostały nabyte przed małżeństwem;
– przedmioty nabyte przez dziedziczenie, zapis, darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca chcieli, by oboje małżonkowie uzyskali prawo do przedmiotu;
– przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
– prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
– przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

W powyższym kontekście trzeba także pamiętać o tzw. zasadzie surogacji. Zgodnie z tą zasadą, jeżeli małżonek nabywa przedmiot za środki pochodzące z majątku osobistego, to ta rzecz również należy do majątku osobistego. Dla przykładu można podać sytuację, w której mąż za środki pochodzące ze spadku (a więc trafiające do majątku osobistego) kupuje działkę rekreacyjną. Działka, pomimo tego, że nabyta w trakcie trwania małżeństwa nie trafi do majątku wspólnego, a do majątku osobistego, gdyż jest to tak naprawdę zamiana jednego elementu majątku osobistego na inny.

Powyżej naszkicowałem pojęcie majątku osobistego oraz majątku odrębnego, które – jak widać – nie do końca są takie oczywiste i miejscami zazębiają się. Poprawne rozróżnienie majątku osobistego od majątku wspólnego jest podstawowym zagadnieniem każdego postępowania o podział majątku wspólnego po rozwodzie. Wielokrotnie bowiem zdarza się, że klienci chcą dzielić m.in. przedmioty pochodzące z darowizny lub mieszkanie nabyte przed zawarciem małżeństwa.

Postępowanie przed sądem.

Pierwszym zadaniem sądu w takim postępowaniu jest ustalenie co wchodzi w skład majątku wspólnego. Orzeczenie wydane w tej sprawie powinno być wyczerpujące, a więc musi ustalić co wchodzi – a co nie – w majątek dorobkowy małżonków. Oczywiście najczęściej zdarza się tak, że jedna ze stron chce ustalenia jak najmniejszego majątku wspólnego, a druga – jak największego, gdyż wszystko (na ogół) podzielimy po połowie. Stąd też strony powinny przedstawiać dowody na to, że dana rzecz wchodzi – lub nie – do majątku wspólnego.

Drugim zadaniem sądu jest ustalenie wartości składników tego majątku na dzień wydania orzeczenia w tej sprawie. Dla przykładu, jeżeli od rozwodu minęło 10 lat, a jedyną rzeczą wspólną było mieszkanie – sąd ustali cenę tego mieszkania na dzień wydania orzeczenia w stek sprawie. O ile jednak w przypadku mieszkania upływu czas może działać na korzyść, o tyle w przypadku np. mebli samochodu, czy telewizora – już nie.

W praktyce sąd liczy jednak, że strony porozumieją się co do wartości składników majątku, w przeciwnym bowiem wypadku każdą łyżkę, talerzyk i szafkę wyceniał będzie biegły sądowy. To zaś winduje nie tylko koszty postępowania, ale także wydłuża czas postępowania i to nawet do kilku lat.

Formy podziału majątku po rozwodzie.

Jeżeli sąd już ustali co wchodzi w skład majątku i jaką ma wartość należy pochylić się nad tym, jak ten majątek podzielić. Samo bowiem dzielenie majątku po rozwodzie to nic innego jak zniesienie współwłasności i można to zrobić na trzy sposoby. Dla uproszczenia za przykład posłuży nam dom, który można podzielić na trzy sposoby:
– podział w naturze, o ile jest możliwy, polega np. na wyodrębnieniu dwóch mieszkań w jednym domu i równym podzieleniu działki;
– przyznanie domu na własność jednej ze stron z obowiązkiem spłaty drugiej strony do wartości połowy domu;
– sprzedaż domu i podział środków – zasadniczo najmniej korzystny sposób, w praktyce bardzo rzadko spotykany.

Podział majątku po rozwodzie a długi, kredyty

O samej kwestii długów po rozwodzie napiszę w innym wpisie, gdyż jest to temat sam w sobie dosyć obszerny. Należy jednak pamiętać, że sąd dzieli majątek, a więc to, czego strony się dorobił i to, w czego posiadaniu nadal są. Dług nie jest majątkiem, jest zobowiązaniem, stąd też sąd nie może dzieląc np. domu z hipoteką wskazując kto ma zapłacić pozostały kredyt za ten dom, chociaż intuicyjnie powiedzielibyśmy, że ten komu ten dom przypadł w podziale powinien wziąć za ten dług odpowiedzialność. Niemniej jednak takie orzeczenie sądu naruszałoby interes banku udzielającego kredytu, gdyż bez jego zgody doszłoby do zmiany dłużnika.

Leave a reply